گچبری دیوار

گچ بری داخل بنا نه تنها از رونق افتاده است، بلکه در سال های اخیر طرح های جدیدی از این هنر زیبا توسط معماران ارائه شده است. یک هنر قدیمی و گچ بری هنوز در بسیاری از خانه ها انجام می شود. تنوع طرح های گچبری دیوار و سقف به حدی است که تقریباً هر سلیقه ای را پوشش می دهد. شاید به همین دلیل است که امروزه گچ کاری خانه یکی از بخش های اصلی خدمات ساختمانی محسوب می شود.
چه نوع گچبری در کدام سبک ها قرار می گیرد؟
گچ به دو دسته کلی گچ سنتی (کلاسیک) و گچ مدرن تقسیم می شود. تقریباً همه انواع گچ را می توان در یکی از این دو دسته طبقه بندی کرد. توجه داشته باشید که تکنیک های گچ کاری موضوع متفاوتی است که در ادامه به آن خواهیم پرداخت.

1- پوشش سنتی (کلاسیک)
گچ بری سنتی پر از نقش و نگار است و ظرافت زیادی دارد. به همین دلیل معمولاً این نوع گچ بری در خانه های اعیانی گذشته دیده می شود. رنگ طلایی و سبز نیز نقش مهمی در این نوع گچ بری داشت. نقوش گل و گیاه که معمولاً در گچ بری های سنتی ایرانی یافت می شود، حس باغ و بهشت ​​را در ذهن بیننده تداعی می کند. گچ کاری سنتی خود به انواع مختلفی تقسیم می شود که برخی از آنها عبارتند از:

گچ توده ای
این نوع گچ بری در کاخ های دوره قاجار بسیار متداول است و متاثر از سبک غربی گچ بری است.

آب پوشیده شده است
در این روش ملات گچ بر اساس سلیقه معمار بریده می شد و سپس قطعات در کنار هم قرار می گرفتند تا طرح کلی حاصل شود. گچ بری که شباهت هایی به کاشی کاری دارد، یکی از روش های رایج گچ بری در ایران باستان است.

لایه لایه پوشانده شده است
در این روش با استفاده از ابزار گچ بری لایه های مختلف گچ را روی هم قرار می دهند تا به طرح دلخواه برسند.

هشت بازیگر
متداول ترین روش سنتی گچ کاری، گچ کاری هشته است. در این روش خطوط و طرح های برجسته تری از سطح دیوار اجرا می شود و نمای ساختمان زیباتر به نظر می رسد.

پوشش مش
در این روش لایه بسیار نازکی از گچ در فاصله چند سانتی متری دیوار ایجاد می شود و پس از خشک شدن گچ، گچ کار شروع به کشیدن بر روی گچ می کند. گچ‌کار قسمت‌هایی از گچ را سوراخ می‌کند تا طرحی مشبک ایجاد کند. انجام آن سخت است و به همین دلیل قیمت گچ کاری بالاتر است.

2- روکش مدرن
گچ کاری مدرن دقیقاً برعکس گچبری سنتی است و به جای جزئیات زیاد معمولاً دارای الگوهای بسیار صاف و یکدستی است. در واقع، مانند طراحی مینیمالیستی، که در آن همه چیز ساده و بی زرق و برق است، در گچ کاری مدرن فقط از خطوط صاف و بدون الگو یا خطوط منحنی استفاده می شود. گچ کاری مدرن بر روی گچ بری سنتی نه تنها ظاهر خوبی دارد، بلکه با فراهم آوردن امکان نورپردازی سقف، کاربردی بسیار مهمی نیز دارد (انواع نور پنهان گچ کاری سقف فرآیندی بسیار متداول است). این نوع گچ نیز به دو دسته تقسیم می شود:

پوشش دستی
در این گچ بری تمامی کارها توسط معمار انجام می شود و بنا به نظر کارفرما طرح های ساده ای را روی دیوار و سقف اجرا می کند.

گچ پیش ساخته
این نوع گچ در سال های اخیر متداول شده و معمار فقط به درخواست کارفرما اقدام به نصب گچ های از پیش آماده شده می کند. مزیت این نوع گچ این است که نصب کاغذ دیواری روی گچ را ساده می کند.

هنر گچ در کجا انجام می شود؟
انواع گچ کاری ساختمان معمولاً در داخل منازل و مکان های زیر اجرا می شود:
1- پوشش روی سقف
سقف خانه ها هنوز هم رایج ترین مکان برای تمرین این هنر باستانی است و بنابراین انجام انواع گچ بری سقف بسیار رایج است. سقف بسیاری از خانه ها با نقوش گچبری کلاسیک یا مدرن تزیین شده است و به خصوص در اطراف لوسترها و همچنین در لبه سقف ها، معماران از انواع گچبری و نقش های آن استفاده می کنند.
2- پوشش دیوار
گچ کاری دیوار به اندازه گچ کاری سقف مرسوم نیست اما با گذشت زمان انواع گچ کاری دیوار نیز توجه افراد بیشتری را به خود جلب کرده است. مخصوصاً گچ بری پشت تلویزیون و اینگونه گچ کاری های اغراق آمیز در اتاق خواب در تنوع بخشیدن به فضای داخلی خانه بسیار موثر است.
3- گچ بری سر ستون ها
تقریباً هر ستون گچ بری شده است. برخی از ستون‌ها فقط در بالای خود گچ‌کاری مدرن دارند و برخی دیگر از بالا به پایین گچ‌کاری دارند و طرح‌های متنوع‌تری را اتخاذ کرده‌اند.

حتما در مکان های تاریخی ایران گچ بری های زیبا و بی نظیری دیده اید. یکی از جنبه های معماری که باعث زیبایی خانه و ساختمان می شود گچ بری است. گچبری دیوار ، گچبری سقف و گچبری ستون و سر ستون به طور کلی سه نوع گچ کاری هستند که به گچ کاری قسمت های مختلف خانه مانند گچ کاری دیوار پذیرایی، گچ کاری ستون آشپزخانه و گچ کاری سقف اتاق خواب تقسیم می شوند. اینها گچ پیش ساخته و آماده استفاده یا گچ سنتی و گچ دستی هستند. در متن زیر با انواع گچ کاری و کاربرد آن برای فضاهای مختلف خانه آشنا می شویم:

گچبری دور لوستر و لامپ روی لینک کلیک کنید.

https://gachboripersian.ir/%da%af%da%86%d8%a8%d8%b1%db%8c-%d8%af%d9%88%d8%b1-%d9%84%d9%88%d8%b3%d8%aa%d8%b1/


گچ چیست؟
گچ بری هنر برش، گود کردن و کشیدن روی گچ است که در معماری ایرانی از ارزش بالایی برخوردار است. گچ بری در قسمت های مختلف ساختمان از جمله گچ بری سقف، گچ بری ستون، گچ بری ستون آشپزخانه، گچ بری ستون مرکز پذیرایی، گچ بری ستون وسط سالن، گچ کاری دیواری ستون و گچ آماده به کار دور لوستر مرسوم است.
گچ بری یکی از زیرشاخه های معماری است که در مناطق و دوره های مختلف سبک ها و اشکال مختلفی داشته است. همانطور که از نام گچ بری دیوارها و سقف ها مشخص است، عمده ترین ماده مورد استفاده در این هنر گچ است.

گچبری ستون و سر ستون روی لینک کلیک کنید.

https://gachboripersian.ir/%da%af%da%86%d8%a8%d8%b1%db%8c-%d8%b3%d8%aa%d9%88%d9%86-%d9%88-%d8%b3%d8%b1-%d8%b3%d8%aa%d9%88%d9%86/

هنر گچ بری در ایران و سایر کشورها رایج است. نمونه ای از کاربرد آن در کشورهای دیگر کلیساهای باستانی است که گچ بری سقف و گچ بری ستون ها به شکل چشم نوازی انجام می شود. شکل پذیری و چسبندگی گچ دلیل استفاده از این ماده برای تزئین بنا بوده است.

تاریخچه گچ بری دیوارها و ستون ها
اکتشافات باستان شناسان نشان می دهد که تاریخ ساخت گچ بر تاریخ آجر مقدم است. گچ بری دیوار برای تزئین در شهرهای ایران و عراق رایج است. اولین کسانی که در ایران از گچ بری دیوارها و سقف استفاده کردند هخامنشیان و بعدها ساسانیان بودند و اعراب این هنر را در زمان فتح ایران آموختند.
در دوره ایلخانی هنر گچ بری به کمال رسید. محراب هایی با انواع خطوط به ویژه انواع کوفی، استفاده از انواع گره های هندسی با نقوش سلیمی توماری و سلیمی ماری باعث پیشرفت هنر گچ بری در این زمان شد.
از بهترین نمونه های گچبری می توان به مسجد حیدریه قزوین، مسجد جامع ورامین و محراب مسجد ارومیه اشاره کرد.

دوره تیموری دوره رسمی سازی و قاب بندی گچ بری ها و گچ بری های مقران است. از آثار این دوره می توان به مقرنس های سر مسجد میدان کاشان، گچ بری های مدرسه خرگرد خواف و مقبره شیخ احمد جامی در تربت جام اشاره کرد.
در دوره صفویه هنر گچ بری وارد کاخ شاهان شد و مقرنس ها با عناصر مختلف به ویژه مقرنس های کچل و نیمه کچل با گل و گیاه برای تزیین کاخ شاهان استفاده می شد. از آثار این دوره می توان به کاخ هشت بهشت، میدان بازار قیصریه، اصفهان و تالارهای سلطنتی و موسیقی کاخ عالی قاپو اشاره کرد.

دوره گچ کاری دیوار و ستون در ایران
گچ بری اسلامی
معماری اسلامی یکی از بهترین شاخه های معماری است که نمونه هایی از آن را در مساجد دیده ایم. در معماری اسلامی از گچ بری استفاده می شود و نمونه های ظریفی از گچ بری سقف و ستون گچ بری از این دوره به جا مانده است.
در نمونه‌های گچبری اسلیمی معمولاً از پیکره یا چیزی به شکل انسان استفاده نمی‌شود و گچ‌بری کلاسیک اسلیمی بیشتر بر نقوش گل و گیاه و طرح‌های اسلیمی متمرکز بوده است. مسجد فریومد سبزوار یکی از نمونه های بارز گچ بری سنتی اسلامی است که از قرن سوم هجری به جای مانده است.

گچبری سلجوقی
در دوره سلجوقیان عمدتاً از گچ بری سقف، گچ بری ستون و گچ بری دیوارها برای تزیین نمای داخلی استفاده می شد. در گچ بری های سنتی دوره سلجوقی از خط کوفی و ​​نقوش سلیمی استفاده می شد و یکی از نمونه های ظریف این گچ بری در مسجد اردستان وجود دارد که با خط کوفی انجام می شود. نمونه دیگر مسجد و گنبد علوی در همدان است.

گچ بری دوره ایلخانی
پوشش سنتی در دوره ایلخانی پیشرفت زیادی کرد و حتی می توان گفت که به حد کمال خود رسیده است. در گچ بری های کلاسیک دوره ایلخانی، گره های هندسی با نقش های اسلیمی، گل ها و برگ های توخالی و برجسته و خطوط کوفی، سلطانی، دیوانی و رقعی. 
استفاده شده است که معماری این دوره را با شکوه ساخته است.
مسجد حیدریه قزوین، مقبره بایزید بسطامی در بسطام، محراب پیر بکران در اصفهان و مسجد جامع اصفهان نمونه‌هایی از هنر گچ‌کاری بناهای دوره ایلخانی هستند که زیبایی گچ‌کاری در این دوره را به ما نشان می‌دهند.

دیوار یکی از قسمت های اصلی و مهم خانه است و وقتی شخصی وارد خانه می شود 80 درصد اولین چیزی که می بیند دیوار است.